Een boekhandel

Categorie: Ongecategoriseerd
Gepubliceerd op donderdag 25 maart 2021 09:37
Geschreven door Marloes Koelewijn
Hits: 521

 Terug naar tentoonstellingsoverzicht >>>

 

In de Tweede Wereldoorlog werd ook in Weesp door enkele mensen samengewerkt met de Duitse bezetter. Vaak wordt hierbij gedacht aan het actief meewerken aan het opsporen van Joodse mensen of het aangeven van Nederlanders die verzet pleegden. Onder collaboratie verstaan we bijvoorbeeld ook het verspreiden van de nazistische ideeën van het Derde Rijk. Het uitgeven van boeken waarin de nationaalsocialistische ideeën centraal stonden is hier een goed voorbeeld van. In Weesp gaf een boekhandel diverse boeken uit van de nationaalsocialistische uitgeverij De Amsterdamsche Keurkamer.

In 1932 begon de schrijver en dichter George Kettman samen met zijn vrouw De Amsterdamsche Keurkamer, de eerste uitgeverij in Nederland met een uitgesproken nationaalsocialistisch karakter. Binnen De Amsterdamsche Keurkamer was er veel ruimte voor het uitgeven van dichtbundels. Kettmann publiceerde bundels die hij zelf had geschreven, ook wist hij enkele gerenommeerde dichters aan zijn uitgeverij te binden.

 

 Foute uitgeverij 2
 Afbeelding: RHCVV, GAW035 – Verzameling stukken betreffende de Tweede Wereldoorlog,
 inventarisnummer 78, facturen.

 

Naast de vele dichtbundels richtte De Amsterdamsche Keurkamer zich voornamelijk op het uitgeven van politieke werken. Vooral het uitgeven van ‘Mein Kampf’ van Hitler leverde de uitgeverij veel geld op. Om de leden van NSB te bereiken, adverteerde de uitgeverij veel in het NSB-blad Volk en Vaderland.1 Daarnaast verkocht De Amsterdamsche Keurkamer natuurlijk ook werken aan boekenwinkels, zoals een boekhandel in Weesp.

In ons archief hebben we 14 facturen gevonden van De Amsterdamsche Keurkamer die op naam staan van een boekhandel uit Weesp. Vanaf september 1942 tot en met juni 1944 hebben zij boeken besteld bij deze uitgeverij. Het boek ‘Ras en Toekomst’ van de arts G.W. Hylkema, waarin de rassenleer centraal stond, is bijvoorbeeld meerdere keren besteld. Het boek ‘Mijn Kampf’ is totaal negen keer besteld. Het is opvallend dat op de factuur niet staat dat dit boek door Adolf Hitler is geschreven.2

Na de oorlog werd door ‘de vereeniging der bevordering van de belangen des boekhandels’ de erkenning van de boekenwinkel uit Weesp ‘als uitgever en boekhandelaar’ tijdelijk ingetrokken. Tijdens de oorlog had de boekhandel zich te veel gericht op het nationaalsocialistische gedachtegoed. Later is dit ingetrokken, de winkel heeft nog vele jaren bestaan.

 

 Foute uitgeverij 1
 Afbeelding: RHCVV, GAW035 – Verzameling stukken betreffende
 de Tweede Wereldoorlog, inventarisnummer 78, facturen.

 

Bronnen:
1. RHCVV, GAW035 – Verzameling stukken betreffende de Tweede Wereldoorlog, Weesp, 1940-2012, inventarisnummer 78, kopie van documentatie uit het boek ‘Zwaard van de geest, het bruine boek in Nederland 1921-1945, door Gerard Groeneveld’.
2. RHCVV, GAW035 – Verzameling stukken betreffende de Tweede Wereldoorlog, inventarisnummer 78, facturen.

Terug naar tentoonstellingsoverzicht >>>