Stichtse Vecht

Stichtse Vecht

De gemeente Stichtse Vecht is op 1 januari 2011 ontstaan door samenvoeging van de voormalige gemeenten Maarssen, Breukelen en Loenen. De gemeente heeft zo'n 63.000 inwoners. Stichtse Vecht ligt tussen de steden Amsterdam en Utrecht en telt een aantal kernen, veelal bestaand uit dorpen of buurtschappen.Lees meer >>
De Ronde Venen

De Ronde Venen

De Ronde Venen is op 1 januari 2011 ontstaan door de samenvoeging van de voormalige gemeenten Abcoude en De Ronde Venen. De gemeente telt bijna 43.000 inwoners en ligt op een steenworp afstand van Amsterdam, Schiphol en Utrecht. De belangrijkste woonkernen in de gemeente zijn de dorpen en buurtschappen Mijdrecht, Vinkeveen, Waverveen, Wilnis, Abcoude...Lees meer >>
De Bilt

De Bilt

De Bilt is een fusiegemeente die in 2001 is ontstaan na samenvoeging van de gemeenten Maartensdijk en De Bilt. Het gebied dankt zijn bestaan aan de grootschalige ontginningen van het waterrijke veen- en moerasgebied, die in de 12e eeuw zijn begonnen.Lees meer >>
Weesp

Weesp

De geschiedenis van Weesp gaat terug tot ver in de middeleeuwen. In het jaar 1156 komt de naam voor het eerst voor in een oorkonde van de bisschop van Utrecht. De naam “Weesp” betekent: “weide aan het water”. In 1355 krijgt Weesp van hertog Willem van Beieren stadsrechten. Het stadsrecht is één van de oudste archiefstukken van het gemeentearchief...Lees meer >>

Koninklijk verzet

 Terug naar tentoonstellingsoverzicht >>> 

 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog uitten Nederlanders op verschillende manieren hun ongenoegen over het handelen van de bezetter. NSB’ers waren hierbij vaak het doelwit. Uit het archief van de gemeentepolitie De Bilt blijkt dat inwoners van de gemeente Maartensdijk op creatieve wijze ‘klein’ verzet pleegden.

In de nacht van 29 op 30 april 1941 werd op de huizen van twee leden van de NSB met oranje verf de jaartallen 1909-1941 geschilderd. Op 30 april 1941 was het de 32ste verjaardag van prinses Juliana, die in 1909 was geboren. De bezetter zag het Koninklijk Huis als vijand, omdat koningin Wilhelmina fel tegen de Duitsers was en op geen enkele manier met hen wilden samenwerken. Iedere verwijzing naar het Koninklijk Huis was dan ook ten strengste verboden.1

 

 Koninklijk verzet 1  Koninklijk verzet 2
 Afbeelding: RHCVV, 1034 Gemeente Maartensdijk, 1926-1957,
 inventarisnummer 8079 – Polizeibericht 1 mei 1941
 Afbeelding: RHCVV, 1034 Gemeente Maartensdijk,
 inventarisnummer 8079 – Polizeibericht 2 mei 1941

 

Diezelfde nacht werd er op een bord langs de Utrechtseweg in Maartensdijk met oranje verf, ‘Leve Juliana’ geschilderd. De burgemeester gaf een schilder uit Maartensdijk de volgende dag direct de opdracht gegeven om dit bord opnieuw te schilderen, zodat de oranje tekst niet meer te lezen zou zijn. Uit een politiebericht, dat in het Duits is geschreven, bleek dat de schilder tegen een aantal kinderen had gezegd: ‘Wanneer ik hiermee klaar ben moeten jullie allemaal roepen ‘Leve de Koningin’’. De kinderen hadden dit vervolgens ook geroepen. De schilder had hiervoor een proces-verbaal gekregen.2

Op 6 juni 1941 ontving de burgemeester van Maartensdijk een brief van de opperhopman van de Weerbaarheidsafdeling (WA) van de NSB. De WA was de knokploeg van de NSB en de opperhopman woonde zelf in Groenekan. De opperhopman leidde een eenheid van ongeveer 120 mannen binnen de WA. Het onderwerp van zijn brief was ‘Terreur in Gem. Maartensdijk en omgeving’. Het viel hem namelijk op dat in de gemeente Maartensdijk, en dan ‘vooral in de gedeelten Hol. Rading, Kom Maartensdijk, Groenekan’ de laatste tijd op ‘zaterdagmiddag en heele zondagen een nieuw soort kwaadwilligheid’ plaatsvond. Hij schreef dat grote groepen wielrenners die in het oranje gekleed zijn langs woningen van NSB’ers fietsen en dan ‘luidkeels oranje boven en leve de Wilhelmien gezongen’.

 

 Koninklijk verzet 3  Koninklijk verzet 4
 Afbeelding: RHCVV, 1034 Gemeente Maartensdijk,
 inventarisnummer 8079 – brief 6 juni 1941
 Afbeelding: Afbeelding: RHCVV, 1034 Gemeente Maartensdijk,
 inventarisnummer 8079 – brief 7 juni 1941

 

Dit op zich was volgens de schrijver al erg, maar ze groetten Duitse soldaten ook met ‘twee of drie vingers der uitgestrekte hand’ waarmee ‘resp. een V (vrijheid) of W (Wilhelmien) gevorm werd’. De Duitse soldaten wisten niet wat dit echt betekenden en groetten vriendelijke terug, waarop de fietsers hen achter hun rug om uitlachten.4

De burgemeester van Maartensdijk schreef hem een dag later terug dat hij de ‘met oranje uitgedoste troepen wielrijders’ niet heeft gezien. Daarnaast maakte hij in de brief ook duidelijk dat het hem verbaasde dat de opperhopman op het moment zelf ‘niet direct de politie of mij persoonlijk heeft opgebeld. Ik had dan direct maatregelen kunnen nemen’.5

Bronnen:
1. RHCVV, 1034 Gemeente Maartensdijk, 1926-1957, inventarisnummer 8079 – Polizeibericht 1 mei 1941.
2. RHCVV, 1034 Gemeente Maartensdijk, inventarisnummer 8079 – Polizeibericht 2 mei 1941.
3. Ibidem, – brief 6 juni 1941.
4. Ibidem – brief 6 juni 1941.
5. Ibidem – brief 7 juni 1941.

Terug naar tentoonstellingsoverzicht >>> 

Om RHC Vecht en Venen goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid.