Stichtse Vecht

Stichtse Vecht

De gemeente Stichtse Vecht is op 1 januari 2011 ontstaan door samenvoeging van de voormalige gemeenten Maarssen, Breukelen en Loenen. De gemeente heeft zo'n 63.000 inwoners. Stichtse Vecht ligt tussen de steden Amsterdam en Utrecht en telt een aantal kernen, veelal bestaand uit dorpen of buurtschappen.Lees meer >>
De Ronde Venen

De Ronde Venen

De Ronde Venen is op 1 januari 2011 ontstaan door de samenvoeging van de voormalige gemeenten Abcoude en De Ronde Venen. De gemeente telt bijna 43.000 inwoners en ligt op een steenworp afstand van Amsterdam, Schiphol en Utrecht. De belangrijkste woonkernen in de gemeente zijn de dorpen en buurtschappen Mijdrecht, Vinkeveen, Waverveen, Wilnis, Abcoude...Lees meer >>
De Bilt

De Bilt

De Bilt is een fusiegemeente die in 2001 is ontstaan na samenvoeging van de gemeenten Maartensdijk en De Bilt. Het gebied dankt zijn bestaan aan de grootschalige ontginningen van het waterrijke veen- en moerasgebied, die in de 12e eeuw zijn begonnen.Lees meer >>
Weesp

Weesp

De geschiedenis van Weesp gaat terug tot ver in de middeleeuwen. In het jaar 1156 komt de naam voor het eerst voor in een oorkonde van de bisschop van Utrecht. De naam “Weesp” betekent: “weide aan het water”. In 1355 krijgt Weesp van hertog Willem van Beieren stadsrechten. Het stadsrecht is één van de oudste archiefstukken van het gemeentearchief...Lees meer >>

Hongerwinter

 Terug naar tentoonstellingsoverzicht >>>

 

‘De eerste 3 maanden hadden we totaal geen aanvoer’. Uit het jaarverslag van 1945 van de fruitveiling van Vinkeveen blijkt dat de veiling de eerste drie maanden van 1945 helemaal geen voedsel kreeg aangevoerd.1 In het westen van Nederland was er in het laatste oorlogsjaar een enorm voedseltekort, waardoor deze winter ook wel de Hongerwinter wordt genoemd.

De belangrijkste oorzaken hiervoor waren dat de Nederlandse regering in Londen in september 1944 een algemene spoorwegstaking had afgekondigd, om op deze manier de Duitsers tegen te werken. Het vervoeren van bijvoorbeeld wapens werd hier namelijk door bemoeilijkt. De reactie van de Duitse bezetter was dat de aanvoer van voedsel naar het westen zes weken lang werd stilgelegd, wat een groot gebrek aan voedsel veroorzaakte. Ook in de kernen van de huidige gemeente De Ronde Venen werd het tekort in de loop van de winter steeds nijpender.

In het jaarverslag van de fruitveiling blijkt dat ze wel hadden verwacht dat er in de eerste maanden van 1945 nauwelijks aanvoer van groente en fruit zou zijn. Dat jaar was er namelijk geen witlof teelt en gewoonlijk bestond in de winter een groot deel van de totale voedselaanvoer uit witlof. In Vinkeveen was de landbouwgrond in het dorp zeer geschikt om witlof te laten groeien en dus werd dit veel geteeld. Ook andere groenten werden niet aangevoerd, omdat ‘er zoo’n groot gebrek aan alles bestond dat ieder ook al op zelfbehoud was aangewezen’.2

 

 Hongerwinter 2
 Afbeelding: RHCVV, 1110 Coöperatieve Groente- en Fruitveiling Vinkeveen,
 1917-1980, inventarisnummer 19, jaarverslag 1945.

 

Vanwege het voedseltekort werden initiatieven opgezet om kinderen vanuit het westen naar het noorden van Nederland te sturen. De kinderen werden opgevangen in gezinnen op het platteland, waar ze konden aansterken. In ons archief hebben wij briefjes gevonden waarop te lezen is dat enkele ouders uit Mijdrecht hun kinderen opgaven om in januari en februari 1945 naar Friesland te worden uitgezonden.3

Niet alle kinderen kwamen hiervoor in aanmerking. Kinderen moesten ‘geneeskundig zijn goedgekeurd’ en mochten ook niet ‘lijden aan eenige ziekte’. Één van de ouders die zijn kind op wil geven voor de uitzending naar Friesland, schrijft dat zijn zoon ‘niet ziekelijk’ is, maar omdat ‘er hier al 3 zieken zijn, zouden wij hem wat op wilden laten sterken’. Ouders waren verplicht om onder andere aan te geven welke godsdienst zij hadden, zodat hun kind in een gezin geplaatst zou worden dat dezelfde godsdienst beleed.4

Het noorden van Nederland werd al in april bevrijd, maar de kinderen mochten alleen terug naar huis als de voedselsituatie in de eigen woonplaats weer normaal was. Om deze reden werden de kinderen pas vanaf juni terug naar hun ouders werden gebracht.5

 

 Hongerwinter 1  Hongerwinter 3
 Afbeelding: RHCVV, 1037 Gemeente Mijdrecht 1941-1960,
 inventarisnummer 438.
 Afbeelding: RHCVV, 1037 Gemeente Mijdrecht 1941-1960, inventarisnummer 438.

 

Bronnen:
1. RHCVV, 1110 Coöperatieve Groente- en Fruitveiling Vinkeveen, 1917-1980, inventarisnummer 19, jaarverslag 1945.
2. RHCVV, 1110 Coöperatieve Groente- en Fruitveiling, inventarisnummer 19, jaarverslag 1945.
3. RHCVV, 1037 Gemeente Mijdrecht 1941-1960, inventarisnummer 438.
4. RHCVV, 1037 Gemeente Mijdrecht, inventarisnummer 438.
5. Ibidem.

Terug naar tentoonstellingsoverzicht >>>

Om RHC Vecht en Venen goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid.